ልሳነ ግእዝ፡ የጋራ ቋንቋችን/Lisane Ge'ez: Yegara Quanquachin

Tuesday, December 9, 2014

ግእዝ ክፍል18

በዚህ ቪዲዮ የምትሰሟቸውና የምታዩዋቸው ተማሪዎች በዳግማዊ ምኒልክ መታሰቢያ የመምህራንና ቀሳውስት ማሰልጠኛ መንፈሳዊ ትምህርት ቤት ውስጥ የሚገኙ የቅኔ ተማሪዎች ሲሆኑ የቅኔው መምህር የዘረፉትን ቅኔ በቃላቸው ለመያዝ እየቀጸሉ ወይም እያጠኑ ነው የምታዩዋቸው።

ይህ የአጠናን ዘዴ በቅኔ ቤት ወይም በመንፈሳዊ ትምህርት ቤት አነጋገር ወይም ቋንቋ ቅጸላ ይባላል። ስለዚህ እየቀጸሉ ነው ሲባል እያጠኑ ነው ማለት ነው።

እያጠኑ ወይም እየቀጸሉ ያሉት መምህሩ የዘረፉላቸውን ቅኔ ነው። መዝረፍ ወይም ዘረፋ ማለት ደግሞ በቅኔ ቤት ቋንቋ ያለ ምንም ዝግጅት ወይም በቂ የዝግጅት ጊዜ በድንገት ሐሳብን አመንጭቶ ድርሰትን መድረስ ወይም በግጥም መልክ የተቀነባበረ ተደራራቢ ትርጉምን የሚሰጥ ሥነጽሁፍን መፍጠር ማለት ነው።

ከዚህ ቅጸላ ወይም ጥናት በኋላ መምህሩ የዘረፈውን ቅኔ ወይም የደረሰውን ድርሰት በቃላቸው ሸምድደው ይይዛሉ ለዚህም ነው እየመላለሱ የሚያጠኑት።

ትርጉሙንም እርስ በርሳቸው እየተረዳዱ ለመተርጎም ይሞክራሉ፤ አገባቦችንና የቃላቱን አቀማመጥ በቅኔ ትምህርት ሕግ መሠረት የተቀመጡ መሆናቸውን ይመረምራሉ፤ ያልገባቸውንና ስህተት ነው ብለው የሚገምቱት ቃል ወይም አገባብ ካለም ለመጠየቅ ይዘጋጃሉ።

እናንተም ይህንን ቅኔ በቃላችሁ በመያዝ ወደ አማርኛ ለመተርጎም ሞክሩ ። በእያንዳንዱ ቃልና አገባብም ምርምር አድርጉ።

በሚቀጥለው ትምህርት ደግሞ መምህሩ የዘረፉትን ቅኔ አንድ ተማሪ በቃሉ እያነበበ መምህሩ ሲተረጉሙ እንሰማለን።

Wednesday, December 3, 2014

የግእዝ ቋንቋ ትምህርት ክፍል 18

ይህ ትምህርት የክፍል 18 ትርጎምና ማብራርያ ነው።

በዚህ ዝግጅቴ

ሁለት የተለያዩ ትርጉሞችን በመጠቀም ክፍል 18ን ለማብራራት እሞክራለሁ ። በንቃትና በትጋት እንድንከታተል እግዚአብሔር ማስተዋሉን ያድለን። አሜን!

1ኛው የትርጉም ዓይነት “የቃል በቃል ወይም የቃላትና የአገባብ ትርጉም” በቅደም ተከተላቸው የሚለው ሲሆን ይህ ትርጉም በቀላሉ “የቃላት ትርጉም” ሊባል ይችላል።

2ኛው የትርጉም ዓይነት “የዐረፍተ ነገር እና የይዘት ትርጉም” የሚለው የአተረጓጎም ዓይነት ደግሞ “የይዘት ትርጉም” ልንለው እንችላለን።

ይህ አተረጓጎም የቃላቱን መሠረታዊ ትርጉም ሳይለቅ አቀማመጣቸውን ሊቀይር ይችላል፤ ለአማርኛ አነጋገር ተስማሚ የሆነ የቋንቋ ውበትን በመጨመር አስተካክሎ የመፍታት ወይም የመተርጎም መንገድ ነው።

ይህ አተረጓጎም የትርጉም ባለሙያዎች የሚጠቀሙበት ትክክለኛ የአተረጓጎም መንገድ ነው። ይህ ማለት የቋንቋ ችሎታችን እያደገ በሄደ ቁጥር አንድን ቋንቋ ስንተረጉም ማለትም ለምሳሌ ከግሪክኛ ወደ አማርኛ መተርጎም ብንፈልግ የግሪከኛውን ትክክለኛ ትርጉም ሳንለቅ ለአማርኛ ተናጋሪዎች የሚገባና የአማርኛን ቋንቋ ስልት የተከተለ አድርገን ካልተረጎምነው ለሚያነቡት ሰዎች ግልጽ አይሆንም። ማለት ነው።

ከዚህ ቀጥለን በእግዚአብሔር፤ በአዳም እና በሔዋን መካከል የተደረገውን ውይይት እና በእባብም ላይ ጭምር የተነገሩትን ርግማኖች እንሰማለን። በዚህ ጽሁፍ ላይ የገለጽኳቸው በዘፍጥረት መጽሐፍ በምዕራፍ 3 ከቁጥር 9 ጀምሮ እስከ 17 የተገለጹትን ቢሆንም ሙሉ በሙሉ ሳይሆን አሳጥሬ ለመከታተል የሚያመች አድርጌ ነው ያቀረብኩት ሙሉውን ማየት ከፈለጋችሁ የግእዙን መጽሐፍ ቅዱስ መመልከት ትችላላችሁ።

አንድ ትኩረት ልታደርጉበት የሚገባችሁ ነገር ቢኖር “የቃል በቃል ወይም የቃላትና የአገባብ ትርጉም” በቅደም ተከተላቸው በሚለው ትርጉም ስር ትርጉማቸውን የምገልጸው ከመስማት አልፋችሁ ተጨማሪ ምርምርን ወይም ፍለጋን በሚጠይቅ መልኩ ነው ።

ለምሳሌ፦ “አይቴ ሀሎከ አዳም?” የሚለውን ዐረፍተ ነገር ወይም ጥያቄ የምተረጉመው

· አይቴ=የት

· ሀሎከ= አለህ(ነህ)

· አዳም=ሰም ወይም በቁሙ አዳም ማለት ነው እያልኩ ሳይሆን

· የት

· አለህ(ነህ)

· በቁሙ(አዳም)

በማለት በዚህ መልኩ ነው።

ስለዚህ “አለህ ወይም ነህ” የሚለው የአማርኛ ትርጉም የሚናገረው ስለየትኛው የግእዝ ቃል ነው? የሚለውን ለማወቅ የምትጠቀሙት መንገድ በቅደም ተከተሉ ብቻ ነው። ለምሳሌ ነህ የሚለው በ2ኛ ተራቁጥር(ቁጥርም ባይኖር ቅደም ተከተሉን ስናይ ማለት ነው) ስለሆነ ከግእዙ ዐ/ነገር በ2ኛ ተራቁጥር ላይ የሚገኘው “ሀሎከ” የሚለው ቃል ስለሆነ ነህ የሚለው ትርጉም የ”ሀሎከ” ነው ማለት ነው።

ለጊዜው ትርጉም የማይሰጥና ግራ የሚያጋባ መስሎ ሊታያችሁ ይችላል የተወሰነ ጥረት ካደረጋችሁ በኋላ ግን ይገባችኋል እውቀትም የበለጠ ትጨምራላችሁ። ስለዚህ አሁን ቀጥታ ወደ ዋናው ክፍል በመግባት መተርጎም እንጀምራለን።

እግዚአብሔር፣ አዳም፤ ሔዋን፤ እና እባብ እግዚአብሔር ይቤሎ ለአዳም፡= እግዚአብሔር አዳምን አለው

“.. አይቴ ሀሎከ አዳም.. ?